Pionier in rechtsbijstand

Inbraakverzekering: preventieve maatregelen om diefstal of een weigering van dekking te voorkomen

Artikel 75 van de verzekeringswet van 4 april 2014 ( W. Verz.). verwijst enkel naar de verplichting van de verzekerde om de gevolgen van een schadegeval te voorkomen en te beperken. Dit belet de diefstalverzekeraar echter niet om in de polis maatregelen op te nemen om het ongeval zelf te voorkomen. Wat te begrijpen is, gelet op het beginsel van goede trouw bij overeenkomsten en het feit dat men uiteraard moet proberen de verleiding voor dieven te beperken.


Er is een uitgebreide rechtspraak over de kwalificatie van clausules in verzekeringscontracten. Het grootste deel oordeelt dat men clausules die de niet-naleving van preventieve/waarborgmaatregelen bestraffen, moet interpreteren als vervalclausules. 

Om het verval van de dekking rechtsgeldig in te roepen, moet de verzekeraar dus bewijzen dat de verzekerde de preventieve (of beschermende) maatregel niet respecteerde en tegelijkertijd het oorzakelijk verband aantonen tussen de schending van deze contractuele verplichting en de diefstal. 

De rechter heeft een ruime beoordelingsbevoegdheid op het gebied van uitspraken i.v.m. diefstal. De vele en uiteenlopende beslissingen op dit gebied toelichten is daarom zo goed als onmogelijk.

Algemeen geldt: wanneer de verzekerde de preventieverplichtingen in het verzekeringscontract niet nakomt, kan er een weigering van de dekking optreden, op voorwaarde dat de verzekeraar bij het opstellen van de clausule voldoende nauwkeurig is geweest. Zo niet, dan komt de twijfel ten goede aan de verzekerde, op basis van artikel 23, § 2, lid 1, W.Verzek.).

In dit artikel bespreken we drie vaak voorkomende schadegevallen en geschillen met de verzekeraar:

1. Sluiting / vergrendeling

VOERTUIG

Als de verzekerde geen preventieve maatregelen neemt als hij weet hij dat de sleutels van zijn auto al een tijd verdwenen zijn, gaat de rechtspraak er meestal van uit dat hij niet handelt als een normaal gesproken voorzichtige verzekerde. Hierdoor kan hem het recht op schadevergoeding door de verzekering verliezen. De situatie is namelijk vergelijkbaar met het geval van een verzekerde die zijn auto niet op slot heeft gedaan of die zijn auto heeft achtergelaten met de sleutels op het contact.

Ook als de verzekerde een dubbele set sleutels in de kofferbak van zijn auto achterlaat, wordt er meestal beslist dat hij zich niet als een goede huisvader heeft gedragen en dat deze nalatigheid de diefstal heeft vergemakkelijkt. Als de verzekeraar vaststelt dat de diefstal is gepleegd met behulp van de duplicaatsleutels, hoeft hij de gevolgen niet te dekken.

Soms is de rechter echter van mening dat het voertuig niet wordt achtergelaten (d.w.z. onbeheerd laten staan zodat de dief de sleutels makkelijk kan vinden) als de verzekerde een reservesleutel heeft verstopt in een "uitgekiende schuilplaats", bijvoorbeeld in de bumper.

Wat de clausule "terugvordering van de sleutels" betreft: de meeste diefstalverzekeringscontracten bepalen dat de verzekerde alle sleutels moet indienen die hem/haar ter beschikking werden gesteld bij de aankoop van het voertuig. Indien de verzekerde dit niet doet, weigeren sommige verzekeraars de schade te dekken.

In andere gevallen baseert de rechtspraak zich echter enkel op de aangifte van diefstal en de onmiddellijke klacht bij de politie. Men is dan van mening dat, tenzij er een verdacht element in het dossier zit, het verlies van de dubbele sleutels alleen niet voldoende is om de verklaringen van de verzekerde in twijfel te trekken. Het verlies is niet voldoende bewijs dat de sleutel op het voertuig is achtergebleven of dat deze zichtbaar op een openbare plaats is achtergelaten. In deze gevallen veroordeelt de rechtbank de verzekeraar tot schadeloosstelling van de verzekerde.

Maar wanneer de verzekeraar het oorzakelijk verband tussen de diefstal en de verdwijning van de sleutels bewijst (bv. volledige afwezigheid van inbraak), wordt het standpunt van de verzekeraar gevolgd.

RAMEN & DEUREN

Een voorbeeld: 

In een gebouw werd een raam in de kantelpositie gelaten. De verzekerde beweerde dat, zelfs als het raam gesloten was geweest, de dieven sowieso zouden zijn binnengekomen. Dit is echter niet bewezen, gelet op de effectieve feiten: de dieven zijn binnengekomen via dat raam, het oorzakelijk verband is vastgesteld. De verzekerde werd niet vergoed.

De brochure "Inbraak- en diefstalpreventie in woningen" van de FOD Binnenlandse Zaken herinnert ons eraan dat men nooit een raam op een kier mag laten staan als men niet thuis is. Een van de meest voorkomende inbraakmanieren van dieven bestaat namelijk uit het forceren van openklapbare raamhendels.

Dit gezegd hebbende, zijn er toch gevallen waar men in de omgekeerde richting besluit en dat het aan de verzekeraar is om te bewijzen dat de diefstal werd vergemakkelijkt door deze kleine opening. Dit bewijs wordt niet altijd aanvaard, bijvoorbeeld wanneer het over een raam op een verdieping gaat en er door de dieven hefgereedschap werd gebruikt. In zo’n gevallen kan er niet worden uitgesloten, dat zij, gezien hun intentie, hun inbraak niet zouden hebben uitgevoerd als het raam niet was geopend.

2. Het alarmsysteem

Wanneer een duidelijke en precieze clausule bepaalt dat de verzekeringsnemer een alarmsysteem moet installeren en men vaststelt dat de verzekerde dit niet heeft gerespecteerd, is de rechtspraak van oordeel dat de verzekeraar niet te kwader trouw handelt als hij weigert de verzekerde te vergoeden.

Bijvoorbeeld: een verzekeringspolis bepaalt dat het verzekerde voertuig uitgerust moet zijn met een antidiefstalsysteem, aangevuld met een elektronisch immobilisatiesysteem (goedgekeurd door Assuralia of Incert). Een dief pleegt een homejacking, neemt de contactsleutels van het voertuig mee en rijdt ermee weg.

Wat als de verzekeraar verwijst naar de "uitsluitingsclausule" (de niet-uitrusting van het elektronische immobilisatiesysteem) in zijn verzekeringspolis en weigert tussen te komen ?

De rechter zal na moeten gaan of, zoals het Hof van Cassatie toelaat, deze door de verzekeraar ingeroepen uitsluiting geen vervalclausule is. Volgens art. 65 W. Ver. Is dit inderdaad het geval.  

Als het verzekeringscontract de verzekerde een specifieke verplichting oplegt (wat hier het geval is), kan de verzekeraar het verval van de dekking inroepen als de verzekerde deze verplichting niet nakomt (en in dit geval zou de verzekerde dus een fout begaan hebben door geen  immobilisatiesysteem te plaatsen conform de contractuele verplichting). Om met succes dekking te kunnen weigeren, moet de verzekeraar dus aantonen dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen de fout (het niet installeren van een elektronisch immobilisatiesysteem) en de diefstal die is gepleegd. 

Dit oorzakelijk verband bestaat echter niet in deze case, want zelfs als dit systeem was geïnstalleerd, zou de diefstal nog steeds hebben plaatsgevonden, aangezien de dief de sleutels had na de homejacking.

De verzekeraar zal dus de verzekeringsvergoeding moeten betalen.

Stel echter, dat het een eenvoudiger geval was geweest waarbij de verzekeraar eiste dat het voertuig werd uitgerust met een alarmsysteem en de verzekerde dit nagelaten had, dan volstaat het dat de verzekeraar bewijst dat de diefstal waarschijnlijk niet zou hebben plaatsgevonden indien het voertuig naar behoren was uitgerust met een diefstalalarmsysteem.

Maar, als de verzekeraar het bewijs van het alarmsysteem alleen opvraagt als er zich een schadegeval voordoet en beweert dat het niet het juiste systeem is zonder dit te bepalen in het contract, oordeelt de rechter meestal dat de verzekeraar te kwader trouw handelt en dus moet tussenkomen. 

Hetzelfde geldt als bijvoorbeeld blijkt dat de verzekeraar een antidiefstalsysteem oplegt dat in België niet beschikbaar is en de situatie van zijn verzekerde niet probeert te verhelpen als hij hiervan op de hoogte is.

De rechtbank kan ook aan een auto-expert aanstellen om het beveiligingssysteem van het betrokken voertuig te beschrijven. Zo kan deze deskundige aangeven of het alarm overeenkomt met het systeem dat in de betrokken contractuele clausule wordt vereist en alle informatie aan de rechtbank verstrekken: melden of een dief het systeem kan blokkeren en hoe, en indien dit zo is, of en hoe de dief het voertuig kan openen. Met deze elementen is de rechtbank in staat het bewijs van de diefstal en de naleving van het contract te beoordelen. 

3. Bezetting/gebruik van het verzekerde object

Een verzekerde die zelden thuis is, loopt het risico niet gedekt te zijn bij een schadegeval. 

Ook hier moet de verzekeraar de inbreuk (het feit dat de verzekerde zich niet aan de in het contract vastgelegde preventieve maatregel heeft gehouden) vaststellen en nagaan of deze in oorzakelijk verband staat met het ontstaan van de schade. Regelmatige bezetting wordt bewezen door bijvoorbeeld het verbruik van elektriciteit en water.

Wanneer een pand duidelijke tekenen van leegstand vertoond, moet de verzekeraar de verzekerde niet vergoeden. Werkzaamheden aan een gebouw waarbij het gebouw en de omgeving nog niet volledig zijn afgewerkt en leegstaat, is hier een voorbeeld van.

Een verzekeraar die de leegstand van een verzekerd gebouw van (bijvoorbeeld) 60 opeenvolgende nachten (zoals voorzien in het contract) of het oorzakelijk verband tussen de diefstal en het feit dat het gebouw werd gerenoveerd, niet vaststelt, is verplicht om dekking te verlenen.

 

Het is dus belangrijk om preventieve maatregelen te nemen om elk risico op diefstal te voorkomen... maar ook om de weigering van de diefstalverzekeraar te voorkomen.

Bent u het oneens met uw brand- of autoverzekeraar en ontstaat er een geschil? Met een polis Voertuig of Na Brand staat D.A.S. Rechtsbijstand altijd onpartijdig aan uw kant om de vergoeding te bekomen waar u recht op hebt. Contacteer uw makelaar. 

 

Over de auteur

   Meester Géry Van Dessel is advocaat in Villers-la-Ville en heeft tevens vestigingen in Brussel en Bergen.

   Zijn voorkeursonderwerpen zijn brandverzekering, diefstalverzekering, verkeersrecht en letselschadevergoeding.
   Hij is ook erkend als specialist in het verzekeringsrecht door de Balie van Waals-Brabant. 

   D.A.S. doet regelmatig beroep op Meester Van Dessel om de belangen van haar verzekerden te verdedigen wanneer ze geen
   voorkeursadvocaat kiezen.

 

 



Dit artikel bevat algemene informatie omtrent de verzekeringsproducten van de Belgische maatschappij D.A.S. De informatie is indicatief. U kunt een offerte verkrijgen bij uw bemiddelaar. Voor de exacte bepalingen en  alle  bijkomende  informatie,  de  uitsluitingen  en  beperkingen  verwijzen  wij  u  naar  de  algemene  en  speciale  voorwaarden  en  de  IPID-fiche  die  u  kosteloos  kunt  raadplegen  op  www.das.be  of  bij  uw  bemiddelaar. Elke niet-professionele cliënt dient deze documenten door te nemen voor de aankoop/ondertekening van dit product. Een polis rechtsbijstand heeft een looptijd van 1 jaar. Binnen de 14 dagen kunt u uw beslissing zonder kosten ongedaan maken via een aangetekende brief aan D.A.S. Het Belgisch recht en de Belgische rechtbanken zijn van toepassing op de verzekeringsovereenkomst. Voor klachten contacteer eerst de Interne klachtendienst: meldpunt@das.be; Adres Ombudsdienst  van  de  Verzekeringen:  De  Meeûsplantsoen  35,  1000  Brussel,  www.ombudsman.as.  Toezichthoudende  instanties:  De  Nationale  Bank  van  België,  de  Berlaimontlaan  14,  1000  Brussel,  www.bnb.be  en  De  Autoriteit  voor Financiële Diensten en Markten (FSMA), Congresstraat 12-14, 1000 Brussel, www.fsma.be.

 

Onze laatste artikels

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws en onze nuttige adviezen.

Ontslagen, wat nu? Uw rechten als werknemer
05/05/2020 14:19
Ontslagen, wat nu? Uw rechten als werknemer
Lees meer
Reisverzekering? Check! Maar wat als deze zijn beloftes niet nakomt?
28/04/2020 10:00
Reisverzekering? Check! Maar wat als deze zijn beloftes niet nakomt?
Lees meer
D.A.S. Legal Advisors geven raad: ik ben ziek en kan niet op vakantie vertrekken… Wat nu?
24/04/2020 12:22
D.A.S. Legal Advisors geven raad: ik ben ziek en kan niet op vakantie vertrekken… Wat nu?
Lees meer
Terugbetalingen na een online aankoop: wat zijn uw rechten als consument?
08/04/2020 11:47
Terugbetalingen na een online aankoop: wat zijn uw rechten als consument?
Lees meer